تقرير بحث السيد الخميني للاردبيلى
366
تقريرات فلسفه امام خمينى ( شرح منظومه ) ( فارسى )
كمّ و اقسام آن كمّ آن چيزى است كه بالذات قبول قسمت وهميه مىكند ، كمّ يا متصل و يا منفصل است . كمّ متصل ، كمّى است كه در آن بعد از قبول قسمت ، حد متشارك بين القسمتين حاصل مىشود و حد مشترك آن چيزى است كه نسبت آن به دو جزء يعنى به دو قسمت ، نسبت واحده است به اين معنى كه مثلًا اگر خطى را كه يك متر است به دو نيم متر تقسيم نماييم ، نقطهء موهومى فرض مىشود كه اگر آن را بدايت و اول اين نيم متر قرار دهيم ، مىتوانيم همان را بدايت و اول آن نيم متر ديگر قرار دهيم . البته اين نقطه در خارج چيزى از خط نيست و الّا لازم مىآيد آن هم كمّ باشد و باز در او اين معنى مىآيد كه لازم است هنگام قسمت آن حد مشترك قرار دهيم ، چون كمّ است و هكذا الى غير النهاية . و اگر بگوييم ديگر آن قابل قسمت نيست ، جزء لا يتجزّى لازم مىآيد كه آن هم باطل است . و اگر آن نقطهء موهوم را آخر اين نيم متر قرار دهيم مىتوانيم آن را آخر آن نيم متر ديگر هم قرار دهيم . و هكذا خط در دو جزء از سطح كه اگر بخواهيم يك سطح يك متر مربعى را به دو قسمت مستطيلى تقسيم نماييم ، يك خط موهومى كه عرض ندارد در وسط قرار مىدهيم . و همچنين سطح در دو جزء از جسم كه اگر بخواهيم يك متر مكعب از جسم را به دو قسمت مساوى تقسيم نماييم يك سطح موهومى بين دو جزء از جسم قائل مىشويم .